مقاله حاضر مروری است بر نحوه پیدایش، تکوین و تحولاتی که مفهوم هیستری در طول تاریخ مکتوب پزشکی طی کرده است. در این مقاله، همچنین سابقه تاریخی، طبقه بندی های اولیه و نوین روان پزشکی، مفاهیم روان پویایی و بالاخره دیدگاهی که هیستری را نوعی رفتار بیمارانه نابهنجار (abnormal illness behavior) می داند، مورد بحث و تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.

مقدمه: هیستری جمعی از قرن سیزدهم وارد ادبیات پزشکی شده است. این نوع هیستری، تظاهری از اختلال تبدیلی است که در گروهی از افراد یک جامعه تحت شرایط استرس زا روی می دهد. با توجه به افزایش موارد آن در سال های اخیر، توجه صاحب نظران را به خود جلب کرده است. تا به حال دو نوع از این اختلال شناسایی شده است، نوع حرکتی و نوع اضطرابی، با توجه به گزارش ها، تاکنون سه مورد از هیستری جمعی در ایران دیده شده است، مورد اول در سال 1363، در یک منطقه معدنی در نزدیکی کرمان، مورد دوم در سال 1371، در روستایی از استان کرمان و مورد سوم در سال 1373، در روستایی واقع در اطراف یزد. گزارش حاضر، چهارمین مورد از هیستری جمعی است که از یک روستا در اطراف شهرستان سردشت استان آذربایجان غربی گزارش می شود. شرح حال: در اردیبهشت سال 1381 در روستایی واقع در اطراف شهرستان سردشت استان آذربایجان غربی، بیماری ناشناخته ای شیوع پیدا کرد، بیماری از یک مدرسه راهنمایی دخترانه آغاز شد و شیوع آن فقط در بین جنس مونث بود، در مدت کوتاهی تعداد موارد به 64 نفر رسید. مسولان بهداشتی درمانی منطقه و استان تمام اقدامات لازم را با همکاری متخصصان مختلف منطقه ای و کشوری جهت شناسایی بیماری انجام دادند و سرانجام تشخیص احتمالی هیستری جمعی مطرح گردید. گزارشان این مقاله به روستا عزیمت و با توجه به فراوانی علایم روانشناختی و خصوصیات اپدمیولوژیک، اختلال هیستری جمعی را تایید کردند. بحث: جهت کنترل این اپیدمی توصیه های لازم توسط گزارشگران پیشنهاد گردید و با اقدامات به موقع مسولان بهداشتی و درمانی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه اپیدمی در مدت سه ماه کنترل گردید.

بیماری هیستری یکی از بیماری هایی است که بیش از دو هزارسال آن را می شناختند و پژوهش درباره آن سبب پیدایش روانکاوی توسط فروید در اواخر قرن نوزدهم شد. از این رو تحقیق و بررسی سیر تاریخی این بیماری و تغییرات آن دارای اهمیت ویژه ای است. اما باید توجه کرد که این تغییرات نه در تظاهرات بالینی و نه در بیماری شناسی، بلکه در تغییر نگاه به اتیولوژی بیماری رخ داده است. سیر تحول اتیولوژی بیماری هیستری را باید در دو بخش بررسی کرد: طب پیشامدرن و پزشکی کلینیکی. در این مقاله به بررسی اتیولوژی بیماری هیستری در طب پیشامدرن می پردازیم. بدین منظور مقاله دارای سه بخش است: در بخش اول، اتیولوژی بیماری هیستری –جابجایی و خفگی زهدان- در طب اخلاطی بررسی می شود. در بخش دوم نشان می دهیم که از یک سو به دلیل همپوشانی تظاهرات این بیماری با تظاهرات بیماری مالیخولیا و مانیا ، و از سوی دیگر به سبب به محاق رفتن طب جالینوسی و غلبه یافتن الهیات مسیحی مجالی برای نگریستن به این بیماری از منظر سحر و جادو و فهم اتیولوژیک جدید مهیا شد. در بخش پایانی نیز تاثیر نگرش مکانیکی حاکم بر قرن هفدهم بر اتیولوژی بیماری هیستری بررسی می شود و نشان می دهیم که چگونه جابجایی و خفگی زهدان و و تشنج حاصل از آن بوسیله نظریه مکانیکی ذرات روح تبیین شد.

زمینه و هدف: طبیعت اختلال تبدیلی که به آن هیستری تبدیلی نیز گفته می شود، با علائم متغیر و چند شکلی نزدیک به هزار و پانصد سال است که نظر پزشکان را به خود مشغول کرده است. مطالعه حاضر با هدف بررسی الگوی علائم بالینی در یکصد بیمار مبتلا به اختلال تبدیلی و پیگیری یک ساله آنها در فرهنگ آذربایجانی انجام شد. روش بررسی: در این مطالعه توصیفی- تجربی و آینده نگر ابتدا پس از ارزیابی این صد بیمار و تفکیک و حذف اختلالات روانی شبیه به آن (اختلال ساختگی و تمارض) بر اساس ملاک های تشخیصی قطعی چهارمین ویراست راهنمای تشخیصی و آماری، اختلالات روانی تشخیص و در بررسی گنجانده شد و همه صد بیمار مورد مقایسه طبی، نورولوژیکی و ارزیابی روانپزشکی قرار گرفتند؛ در پایان فرم مخصوص با دوازده ملاک استخراج شده از منابع معتبر برای آنها تکمیل گردید؛ بررسی هوش بیماران نیز بر اساس آزمون ریون انجام گرفت. یافته ها: شایعترین الگوی علائم بالینی بیماران مبتلا به اختلال تبدیلی حمله افتادن (31%) و بعد از آن به ترتیب پارزی و پلژی (29%) و تشنجات کاذب (26%) بود. شایعترین عوامل تشدید کننده، تنش های فامیلی (38%)، اشتغال (20%)، فقدان (16%) و مسائل جنسی و نازایی بود. اختلال شخصیت در 37% از افراد وجود داشت که شایعترین آنها اختلال شخصیت هیستریونیک بود؛ اختلالات طبی همراه 10% و اختلال نورولوژیکی همراه با این بیماری 2.4% بود. نتیجه گیری: براساس یافته های مطالعه حاضر و ملاحظه یافته های قبلی که یک سوم اختلال تبدیلی تشخیص ناشی از علل عضوی مثل اپی لپسی، فلج های ناگهانی، میاستنی گراو، میوپاتی تیروئید و پولیومیوزپس بوده است، توصیه می شود قبل از تشخیص گذاری اختلال تبدیلی، علل عضوی رد شود.

زمینه و هدف: اختلال روانی، یک بیماری با تظاهرات روانشناختی یا رفتاری همراه با افت کارآیی بیمار است. شیوع اختلالات روانپزشکی در برخی جوامع حتی به میزان 30% جمعیت گزارش شده است. با توجه به شیوع بالای اختلالات روانی در جامعه و بویژه میزان بالای مراجعین به کمیسیون های روانپزشکی و استفاده برخی مراجعین از شیوه تمارض جهت اخذ منافع ثانوی لزوم اطلاعاتی جامع در مورد شیوع این اختلالات وجود دارد. این مطالعه با هدف شناسایی میزان شیوع اختلالات روانپزشکی در مراجعین به کمیسیون روانپزشکی انجام شد.روش کار: این مطالعه توصیفی طی 2 سال از مهر 1380 تا مهر 1382 در افراد مراجعه کننده به کمیسیون روانپزشکی بیمارستان فاطمی اردبیل انجام شد. ابزار به کار رفته، پرسشنامه محقق ساخته و مصاحبه با بیماران مراجعه کننده جهت تکمیل پرسشنامه بوده است. نتایج به دست آمده توسط آمار توصیفی و نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته ها: از 315 فرد مراجعه کننده به کمیسیون روانپزشکی، بیشترین فراوانی مربوط به افراد عقب مانده ذهنی با 68 نفر (%25.3) و اختلالات خلقی با تعداد 60 نفر (%22.3) بود. لکنت زبان 27 نفر (%10)، اختلالات شخصیتی 26 نفر (%9.7)، اختلالات اضطرابی 25 نفر (%9.3)، اسکیزوفرنی 20 نفر (%7.4)، اختلالات سوماتوفرم 11 نفر (IQ (%4.1 مرزی 10 نفر (%3.7)، نوروز 8 نفر (2.9)، هیستری 6 نفر (%2.2) و اختلالات خواب 4 نفر (%1.4) و سایکوز حاد 3 نفر (%1.1) در درجات بعدی قرار داشتند. 28 نفر (%8) جهت معافیت از خدمت سربازی مراجعه کرده بودند که از این تعداد 6 نفر (%21) مشمول شرایط معافیت روانپزشکی گردیدند. همچنین از کل مراجعین 17 نفر (%5.3) از کار افتاده اعلام گردیدند.نتیجه گیری: براساس یافته های پژوهش، بین سن، جنس، سطح تحصیلات، محل سکونت، شغل با بیماری های روانی در مراجعین به کمیسیون روانپزشکی رابطه معنی داری به دست نیامد، ولی بین وضعیت تاهل و از کار افتادگی با بیماری های روانی رابطه معنی داری وجود داشت. شایع ترین دلایل مراجعه به کمیسیون پزشکی، عقب ماندگی های ذهنی ولی هیستری اختلالات خواب و سایکوز از شیوع کمتری برخوردار بودند.

اختلال تبدیلی (Conversion disorder) نوعی اختلال در عملکرد جسمی است که با مفاهیم آناتومیکی و فیزیولوژیکی دستگاه های عصبی مرکزی یا محیطی انطباق ندارد. این اختلال متعاقب استرس بروز می کند و موجب اختلال عملکرد عضوی در بدن می شود. علیرغم شیوع بالای تابلوی کلاسیک، این اختلال تابلوهای بالینی بسیار ناشایعی را نیز ایجاد می کند.مورد گزارش شده نمونه ای از تابلوی اختلال تبدیلی است که بعد از تلقیح واکسن سرخک و سرخجه (MR) در قالب طرح سراسری واکسیناسیون سال 1382 دچار علایم شده است.

مقدمه: پزشکان و دانشجویان رشته پزشکی برای مدیریت یک بیمار، لازم است، داده ها و اطلاعات بیمار را از طرق مختلف گردآوری کنند، آن ها را ارزیابی، تفسیر، تحلیل و استدلال بالینی نموده، بعد از تشخیص برای حل مشکل او اقدام نمایند. برای این منظور، لازم است، آنان مراتب شناخت را در سه رده یادآوری(Remembering)، تفسیر (Interpretation) و حل مسئله (Problem solving) طی نمایند. روش کار: ما در این مقاله، برآنیم که یک تکنیک مورد محور (Case Based Technique) تمرینی یا امتحانی نوآور را به مخاطبین خود معرفی نماییم. ما این شیوه راTTT یا (Triple Taxonomy Tests / technique) یا MTQ (Mixed Taxonomy Questions) نامگذاری کرده ایم. نتایج: در این شیوه، یک Case با تعدادی سوال و تعدادی گزینه و جاهای خالی، مبتنی بر سه طبقه " یادآوری "، " تفسیر " و " حل مسئله " طراحی می شود. این شکل از آزمون یا تکنیک Case based در تمرینات خودآموزی (Self – learning)، خود ارزیابی (Self – assessment) و یا آزمون های رسمی (Official assessments) کاربرد دارد. نتیجه گیری: این آزمون به ما کمک می کند تا با تمرین موارد واقعی، توانایی استفاده از " فکر "، تصمیم گیری بالینی و حل مشکلات بیماران را در کیس های واقعی بیماران ارتقا دهیم.

فیلم چهارشنبه سوری یکی از موفق ترین فیلم های سال 85 بود که با استقبال مردم و منتقدان روبرو شد. از آنجا که هر اثر هنری دارای رگه ای از حقیقت است، نویسنده مقاله می کوشد که بنیان های فلسفی این فیلم را روشن سازد و این رگه ها را روشنایی بخشد. چهارشنبه سوری خود تاملی است بر این بنیان ها و نتایج فردی و اجتماعی ای که به دنبال آن می آید. گفتمان «علم» در دهه های هفتاد و هشتاد مدعی شد که می تواند مسایل فردی و اجتماعی در ایران را حل کند. چهارشنبه سوری تاملی است بر این ادعا. نویسنده می کوشد که با برجسته ساختن این تامل نقش علم و قدرت را در زندگی روزمره ایرانیان در این دو دهه بررسی کند.